6 lessen over renovatie van scholen

6 lessen over renovatie van scholen

Met een groepje mensen bezocht ik afgelopen week de tentoonstelling 'Herbestemming van school naar school' door Mevrouw Meijer in het ABC Architectuurcentrum Haarlem. Ik zou willen zeggen: u moet er naar toe! Maar de tentoonstelling is inmiddels gesloten. Daarom een korte impressie van het bezoek in 6 lessen.

Geplaatst: 23 juni 2015

Deel deze pagina

Het begint met gebak!

Letterlijk. We werden ontvangen met koffie en gebak. Een essentieel onderdeel van Mevrouw Meijer. 'Omdat het belangrijk is dat mensen zich thuis voelen. We zijn graag lief voor onze gasten.' De stichting Mevrouw Meijer is een ideëel onderzoeksbureau dat verbetering van de schoolarchitectuur nastreeft. Omdat een school geen wegwerpgebouw is en meer is dat bedrijfshuisvesting: kinderen brengen er een groot en vormend deel van hun leven in door.

Het kan anders

De expositie gaat over een aantal opgaven in Haarlem-Schalwijk, een grote wijk buiten de oorspronkelijke stad. Er lagen plannen om flinke nieuwbouwcarrousel voor scholen op gang te brengen. Door de economische situatie kwam daar weinig van terecht en was de vraag: wat nu? Op die vraag heeft Mevrouw Meijer met de betreffende scholen het antwoord gezocht. En toen bleek dat het best anders zou kunnen. De expositie brengt 3 scholen het traject en de resultaten in beeld.

Nieuw werkwoord 'mevrouwmeijeren'

In de gemeente Haarlem is inmiddels een nieuw werkwoord ontstaan: 'mevrouwmeijeren'. Het staat symbool voor de aanpak van Mevrouw Meijer: alle partijen hun inbreng laten hebben en echt integraal denken. Van leerling tot de man van de groenvoorziening en van bestuurder tot buurtbewoner. In een breed gesprek ontstaat zo een concept Programma van Eisen.

Renovatie alsof het nieuwbouw is

In een participatietraject van 2 maanden gaan 3 ontwerpbureaus met een school aan de slag, elk vanuit een andere benadering. Deze bureau zijn veelal jonge bureaus die niet gespecialiseerd zijn in scholen(ver)bouw en ze krijgen voor dit werk betaald. Op een startdag met alle partijen halen zij de verhalen en kennis van betrokkenen op. Na 2 maanden presenteren ze aan elkaar en de betrokkenen.

Geconcentreerd en ontspannen

Nee, het is geen prijsvraag en er komt dus ook geen winnaar. Deze open benadering zorgt voor wederzijdse versterking van alle ontwerpen. En voor ontspannen concentratie bij betrokkenen: zij hoeven nu nog niet te beslissen voor welk ontwerp ze gaan. Parallel rekent een kostendeskundige de plannen door, inclusief 2 varianten: niets doen behalve onderhoud en nieuwbouw. Voor Mevrouw Meijer stopt het hier. Voor een eventueel vervolg houdt ze nadrukkelijk afstand. Scholen maken zelf keuzes in wat wel en niet te doen en wie ze selecteren voor een daadwerkelijke verbouwing.

Resultaten van ontwerpend onderzoek

Wat levert het nu op? Prachtige co-creatie met negen mooie ontwerpen, blije mensen een mooie expositie. Maar er is meer: De gemeente Haarlem gaat 10 miljoen euro beschikbaar stellen om te investeren in bestaande schoolgebouwen. De aanpak in Schalkwijk en de tentoonstelling hebben hier aan bij gedragen.

De aanpak van Mevrouw Meijer leidt tot een professionalisering van de klant. Gebruikers en schoolbesturen weten beter wat ze wel en niet willen. Mensen lopen anders door hun school. Hun commitment met het gebouw is groter en ze zien beter waarom het gebouw is wat het is en welke potentie het heeft voor de toekomst. Dat komt dan mede dankzij de frisse ontwerpers die met hun individuele en collectieve kwaliteit voor nieuwe oplossingen en beelden zorgen. Ook zij staan in de picture en laten zien hoe architectuur op een andere manier kan bijdragen aan het beter maken van Nederland.

Gerben van Dijk, De Bouwcampus

Ps. De tentoonstelling kan ook elders verrijzen. Als u interesse hebt, zoek dan even contact met Mevrouw Meijer.